Alez Nedir, Ne İşe Yarar? Yatak ve Yastık Alezi Rehberi

Alez, yatağın üstüne ve çarşafın altına geçirilen koruyucu kumaş katmandır. Yatağı ter, sıvı, leke ve aşınmaya karşı korur; kirlenen alez yıkanır, yatak temiz kalır. Aynı mantık yastık için de geçerlidir: yastık alezi yastıkla kılıf arasına geçer. Evde, otelde, hastanede ve yurtta alez kullanmanın tek sebebi var: yatak pahalı, alez ucuz.

Bu yazıda alezin ne olduğunu, ne işe yaradığını, sıvı geçirmez, kapitoneli ve fitted modeller arasındaki farkı, yastık alezini, ölçüleri ve yıkama kurallarını anlatıyoruz. Sonunda otel odası için hangi modelin hangi odaya gittiğini de bulacaksınız.

Alez nedir?

Alez, sözlük anlamıyla hasta yatağına serilen koruyucu bezdir; kelime Türkçeye Fransızcadan geçmiştir. Bugün anlamı genişledi: yatağın tamamını kaplayan, çarşafın altında kalan ve yıkanabilen her koruyucu katmana alez deniyor. Çarşaftan farkı, kullanıcının temas ettiği yüzey olmamasıdır; alez görünmez, çarşaf görünür.

Alezler iki eksende ayrılır. Birincisi işlev: sıvı geçirmez alez yatağa sıvı ulaşmasını engeller, kapitoneli alez dolgusuyla konfor katar, ikisini birleştiren modeller de vardır. İkincisi bağlantı biçimi: dört köşe lastikli alez köşelerden tutunur, fitted alez lastikli kenar duvarıyla yatağı çarşaf gibi sarar.

Alez ne işe yarar?

Alezin ilk işi yatağı korumaktır. Ter, dökülen su, bebek veya hasta kaynaklı sıvılar yatağa ulaştığında leke kalıcı olur; yatak yıkanamadığı için erken emekli edilir. Alez bu sıvıyı yatağa ulaşmadan tutar ve kendisi makinede yıkanır. Bir yatağın fiyatı alezin onlarca katı olduğu için alez, yatak bütçesinin en ucuz sigortasıdır.

İkinci işi hijyendir. Yatak yüzeyi ile kullanıcı arasında yıkanabilir bir bariyer oluşturur; düzenli yıkanan alez, yatakta biriken ter ve kiri çarşafla birlikte uzaklaştırır. Üçüncü işi konfordur: kapitoneli modeller yatağa ince ve yumuşak bir katman ekler, sert yatağı bir kademe yumuşatır. Fitted modeller ayrıca çarşafın altında kaymayan düz bir zemin sağlar; yatak toplama hızlanır.

Yatak alezi çeşitleri nelerdir?

Yatak alezi seçerken üç sorunun cevabı modeli belirler: sıvı geçirmez mi, kapitoneli mi, yatağa nasıl bağlanıyor?

Sıvı geçirmez alez nedir?

Sıvı geçirmez alez, kumaşın altına ince bir poliüretan katman lamine edilmiş alezdir. Kataloğumuzdaki modellerde kumaş yüzde 80 pamuk yüzde 20 polyesterdir; üst yüz pamuklu ve yumuşak, alt yüz su tutan poliüretan film. Sıvı yatağa ulaşmaz, leke oluşmaz. Otelde, hastanede ve çocuk odasında temel koruma bu modeldir; hem dört köşe lastikli hem fitted seçeneği vardır.

Kapitoneli alez nedir?

Kapitoneli alez, iki kumaş arasına elyaf dolgu alınıp dikişle sabitlenmiş alezdir. Dolgu yatağa yumuşak bir katman ekler ve aşınmayı azaltır; ancak tek başına sıvı geçirmez. Konfor öncelikli odalarda sıvı geçirmez modelle birlikte ya da kapitone ve sıvı geçirmezi tek üründe birleştiren modelle kullanılır. Birleşik modelde üstte kapitone konfor, altta poliüretan koruma bulunur.

Fitted alez nedir, dört köşe lastikli alezden farkı ne?

Fitted alez, lastikli çarşaf gibi 30 cm kenar duvarı olan ve yatağı dört yanından saran alezdir; kaymaz, kat görevlisinin yatak toplama süresini kısaltır. Dört köşe lastikli alez ise yalnızca köşelerinden lastikle tutunur; daha ekonomiktir ve farklı yatak yüksekliklerine uyum sağlar, ama zamanla köşelerden kurtulabilir. Yatak yüksekliği fazlaysa ve misafir sık hareket ediyorsa fitted, bütçe öncelikliyse dört köşe lastikli tercih edilir.

Yastık alezi nedir?

Yastık alezi, yastık ile yastık kılıfı arasına geçirilen koruyucu kılıftır. Kılıf her misafirde değişir, yastık alezi değişmez; yastığı ter, sıvı ve lekeden korur, yastığın ömrünü uzatır. Sıvı geçirmez yastık alezi poliüretan katmanlıdır, kapitoneli yastık alezi dolgusuyla yastığa dolgunluk katar. Standart ölçü 50x70 cm'dir ve otel yastığıyla aynı ölçüde seçilir. Yastık ve kılıf kademeleri için otel yastığı sayfasına bakabilirsiniz.

Alez ölçüleri: hangi yatağa hangi alez?

Alez yatak ölçüsüyle birebir seçilir; fitted modellerde 30 cm kenar duvarı yatağın yüksekliğini sarar. Katalogdaki ölçüler:

• Tek kişilik yatak: 100x200 ve 120x200 cm

• Çift kişilik yatak: 140x200, 150x200 ve 160x200 cm

• King yatak: 180x200 ve 200x200 cm

• Yastık alezi: 50x70 cm

• Yatak yüksekliği 30 cm'yi aşıyorsa veya yatak pedi kullanılıyorsa fitted modelde sipariş öncesi belirtilir

Alez nasıl yıkanır, ne sıklıkla değiştirilir?

Alez makinede yıkanır; kural, ürün etiketindeki sıcaklığı aşmamaktır. Sıvı geçirmez alezdeki poliüretan katman yüksek ısıya duyarlıdır: kaynar yıkama ve yüksek ısılı kurutma katmanı çatlatır, alez sıvı geçirmez olmaktan çıkar. Ağartıcı sınırlı kullanılır; yumuşatıcı poliüretan yüzeyde film bırakabileceği için önerilmez. Kapitoneli alezde dolgunun tam kuruması beklenir; nemli katlanan alez koku yapar.

Yıkama sıklığı kullanıma göre değişir. Evde ayda bir, alerjisi olan kullanıcıda iki haftada bir yıkamak yaygın öneridir. Otelde alez her misafirde değişmez; sıvı temasında hemen, aksi halde tesisin belirlediği periyotta yıkanır. Değişim sinyali gözle görülür: lastiğin gevşemesi, poliüretan katmanın çatlaması veya kabarması, kapitone dolgunun topaklanması. Bunlar başladığında alez yatağı korumuyordur.

Sıvı geçirmez alez terletir mi?

Eski tip muşamba alezler hava geçirmediği için terletirdi; bugünkü poliüretan kaplamalı pamuklu alezlerde bu sorun büyük ölçüde yoktur. Yine de modele göre fark var: kapitone sıvı geçirmez modeller, düz sıvı geçirmez modellere göre daha nefes alan bir yüzey verir. Sıcak iklimde ve klimasız odalarda kapitone sıvı geçirmez model daha rahat sonuç verir. Emin olmanın yolu numunedir; birkaç gece kullanıp karar vermek en sağlıklısıdır.

Otelde alez seçimi: hangi model hangi odaya?

Otelde alez tercihi oda tipine ve çamaşırhane düzenine göre yapılır. Sahada yerleşmiş dağılım şöyle:

• Standart odalar: fitted sıvı geçirmez alez; kaymaz, yatak toplama hızlı

• Ekonomik oteller, apart ve yurtlar: dört köşe lastikli sıvı geçirmez alez; en düşük birim maliyet

• Süit ve üst kategori odalar: fitted kapitone sıvı geçirmez alez; konfor ve koruma tek üründe

• Her yatakta yastık alezi: sıvı geçirmez veya kapitoneli, 50x70 cm

Adet hesabı basittir: oda başına iki alez, biri yatakta biri yıkamada; dış çamaşırhane kullanan tesiste üç. Elli odalı bir otel için 100 ile 150 alez arası başlangıç stoğu demektir. Modeller, ölçüler ve canlı fiyatlar sıvı geçirmez yatak alezi sayfasında; fiyatlar KDV hariçtir, minimum sipariş şartımız yok. Alezle birlikte otel çarşafı ve nevresim takımı da aynı siparişte gider.

Kısa özet

• Alez, çarşafın altına geçen ve yatağı sıvı, leke ve aşınmadan koruyan yıkanabilir katmandır

• Sıvı geçirmez alez poliüretan katmanlıdır; kapitoneli alez konfor katar, tek başına sıvı geçirmez

• Fitted alez yatağı sarar ve kaymaz; dört köşe lastikli alez daha ekonomiktir

• Yastık alezi yastıkla kılıf arasına geçer, standart ölçü 50x70 cm

• Yıkamada etiket sıcaklığı aşılmaz; lastik gevşeyince veya kaplama çatlayınca alez değişir

• Otelde oda başına iki alez, dış çamaşırhanede üç

Sık sorulan sorular

Alez çarşafın altına mı üstüne mi serilir?

Altına. Alez doğrudan yatağın üstüne geçer, üstüne lastikli veya düz çarşaf gelir. Misafir aleze temas etmez.

Alez ne sıklıkla değiştirilir?

Yıkama ile değiştirmeyi ayırmak gerekir. Yıkama evde ayda bir, otelde tesisin programına göre yapılır; değiştirme ise lastik gevşediğinde, poliüretan katman çatladığında veya dolgu topaklandığında gerekir. Düzenli yıkanan alez sezonlar boyu kullanılır.

Kapitoneli alez sıvı geçirir mi?

Yalnızca kapitoneli model sıvı geçirmez değildir; konfor katmanıdır. Sıvı koruması için sıvı geçirmez model veya kapitone ile sıvı geçirmezi birleştiren model seçilir.

Yatak alezi ölçüleri nasıl seçilir?

Yatağın en ve boy ölçüsüyle birebir: 100x200 ve 120x200 cm tek kişilik, 140x200, 150x200 ve 160x200 cm çift kişilik, 180x200 ve 200x200 cm king. Fitted modelde yatak yüksekliği 30 cm'yi aşıyorsa belirtilir.

Alez fiyatları neye göre değişir?

İşlev, bağlantı tipi, ölçü ve adet kademesi belirler. Dört köşe lastikli sıvı geçirmez model en ekonomik, fitted sıvı geçirmez ve kapitoneli modeller ortada, fitted kapitone sıvı geçirmez model en üstte yer alır. Adet arttıkça birim fiyat düşer.

Bebek ve hasta yatağı için hangi alez uygun?

Sıvı geçirmez model. Sık yıkanacağı için pamuklu yüzeyli ve poliüretan katmanlı bir alez, muşamba tipine göre hem daha rahat hem daha dayanıklıdır. Yatak sık toplanıyorsa fitted model kaymayı önler.